De meest recente reacties van Jindřich Vobořil, Een gerespecteerd expert op het gebied van volksgezondheid en drugsbeleid met decennialange internationale ervaring, beschrijft wat velen van ons al lang vrezen over de richting van de tabaksbestrijdingsagenda van de WHO. Zijn verslag vanuit de COP11-bijeenkomst in Genève legt een proces bloot dat de wetenschap en de volksgezondheid uit het oog heeft verloren en bewijs heeft vervangen door ideologie.  

Vobořil was geschokt door wat hij meemaakte: er werden serieus voorstellen besproken om legale bedrijven strafbaar te stellen, terwijl landen als China (de staatseigenaar van 's werelds grootste tabaksmonopolie en een belangrijke exporteur van zowel legale als illegale e-sigaretten) tot degenen behoorden die om dergelijke maatregelen vroegen. De hypocrisie is verbijsterend. Hetzelfde land dat profiteert van miljoenen rokers in eigen land, eist dat anderen in het buitenland worden gestraft.  

Nog verontrustender is hoe selectief het proces van de WHO is geworden. Zoals Vobořil uitlegt, werden de stemmen van belangenorganisaties op het gebied van schadebeperking en consumenten buitengesloten – letterlijk de deur gewezen – terwijl bepaalde goed gefinancierde ngo's met nauwe banden met grote donornetwerken de discussie mochten beïnvloeden. Veel van deze groepen worden gefinancierd door het filantropische netwerk van Michael Bloomberg, dat al jarenlang een grote invloed heeft op de wereldwijde tabaksbestrijding. Het resultaat is een eenzijdig gesprek dat bewijs negeert ten gunste van ideologie en politiek.  

In plaats van te bespreken hoe minder schadelijke nicotineproducten miljoenen levens zouden kunnen redden, besteedden de WHO-delegaten hun tijd aan het herhalen van allang ontkrachte mythes zoals de 'gateway theory'. Ondertussen werden de bewezen resultaten uit landen als Zweden, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk en Japan, waar het aantal rokers en aan tabak gerelateerde ziekten dankzij schadebeperking drastisch is gedaald, niet eens genoemd.  

Vobořil maakt een cruciaal punt: het verbieden van hulpmiddelen die de schadelijke gevolgen van roken verminderen, is onzinnig. Het brengt levens in gevaar, beschermt gevestigde belangen en opent de deur voor de zwarte markt. De uitkomst is voorspelbaar: mensen blijven roken, de illegale handel neemt toe en het vertrouwen in internationale gezondheidsinstellingen stort in.  

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) moet zich laten leiden door bewijs, niet door ideologie of financiële druk. In plaats van bedrijven of, erger nog, consumenten te criminaliseren, moet de focus liggen op het redden van levens door middel van innovatie, onderzoek en open dialoog. Zoals Vobořil al zei, dreigt wat er nu gebeurt het publieke vertrouwen volledig te ondermijnen. Als de WHO weigert van koers te veranderen, zal zij verantwoordelijk zijn voor miljoenen vermijdbare sterfgevallen.  

Het is tijd om te stoppen met de schijn op te houden dat verboden, censuur en achterkamertjespolitiek de volksgezondheid beschermen. De toekomst van tabaksbestrijding moet gebaseerd zijn op wetenschap en transparantie, niet op beïnvloeding en verboden.