Καθώς ο κόσμος προετοιμάζεται για την COP11 στη Γενεύη τον Νοέμβριο, τα περισσότερα βλέμματα είναι στραμμένα στις συνήθεις παγκόσμιες δυνάμεις. Αλλά φέτος, οι πιο σημαντικές φωνές στην αίθουσα μπορεί να προέρχονται από μικρότερα έθνη - χώρες όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, τα Μπαρμπάντος και ο Άγιος Χριστόφορος και Νέβις - οι οποίες ζητούν πολιτικές δημόσιας υγείας με βάση την επιστήμη και επίκεντρο τη μείωση της βλάβης.

Σε μια διαδικασία που κυριαρχείται από μυστικότητα, ατζέντες που καθοδηγούνται από δωρητές και προκατάληψη κατά της καινοτομίας, αυτές οι χώρες έχουν μια μοναδική ευκαιρία να ηγηθούν με το παράδειγμα — και να αλλάξουν την παγκόσμια συζήτηση για τον έλεγχο του καπνού.

Σπάζοντας τη Σιωπή

Στην COP10, ο Άγιος Χριστόφορος και Νέβις προκάλεσε αντιδράσεις προτείνοντας τη δημιουργία μιας Ομάδας Εργασίας για τη Μείωση της Βλάβης από τον Καπνό — μια τολμηρή κίνηση που θα είχε εισαγάγει μια αναμενόμενη πλατφόρμα για επιστημονικό διάλογο. Η πρόταση απορρίφθηκε χωρίς εξήγηση.

Αυτού του είδους ο αυθαίρετος αποκλεισμός δεν είναι καινούργιος. Η Σύμβαση-Πλαίσιο του ΠΟΥ για τον Έλεγχο του Καπνού (FCTC) έχει επικριθεί για τις συνεδριάσεις κεκλεισμένων των θυρών, τα ιδεολογικά διαμορφωμένα θέματα της ημερήσιας διάταξης και την έλλειψη διαφάνειας. Ισχυροί ιδιώτες χρηματοδότες όπως ο Michael Bloomberg συνεχίζουν να διαμορφώνουν την ημερήσια διάταξη, ενώ οι φωνές των καταναλωτών αποκλείονται.

Αλλά αυτό μπορεί να αρχίσει να αλλάζει.

Μια στιγμή για την ηγεσία της Καραϊβικής

Μόλις φέτος, ο Υπουργός Υγείας του Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Terrence Deyalsingh, επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση συλλέγει ενεργά βασικά δεδομένα για να ενημερώσει για τη μελλοντική ρύθμιση των προϊόντων ατμίσματος. Αυτό είναι το πρώτο βήμα προς την τροποποίηση του νόμου περί καπνού της χώρας ώστε να συμπεριλάβει ρύθμιση ανάλογη του κινδύνου — αναγνωρίζοντας ότι οι ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις νικοτίνης δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως τα τσιγάρα. Είναι ένα πολλά υποσχόμενο σημάδι ότι η χώρα μπορεί σύντομα να ευθυγραμμίσει την εσωτερική της πολιτική με τα αυξανόμενα διεθνή στοιχεία υπέρ της μείωσης της βλάβης.

Εν τω μεταξύ, στα Μπαρμπάντος, εξέχουσες φωνές παροτρύνουν την κυβέρνηση να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην αναδιαμόρφωση του παγκόσμιου ελέγχου του καπνού στην COP11, υπερασπιζόμενη τη μείωση της βλάβης και απαιτώντας διαφάνεια και ένταξη.

Αυτές δεν είναι μεμονωμένες στιγμές. Αποτελούν μέρος μιας αυξανόμενης αναγνώρισης ότι η απαγόρευση «ένα μέγεθος για όλους» δεν λειτουργεί και ότι η μείωση της βλάβης σώζει ζωές.

Και όσον αφορά την COP, το μέγεθος δεν καθορίζει τον αντίκτυπο. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος της FCTC - μεγάλο ή μικρό - έχει ισότιμη φωνή. Επειδή οι αποφάσεις στην COP λαμβάνονται με συναίνεση, ακόμη και μία χώρα που μιλάει μπορεί να αποτρέψει την προώθηση λανθασμένων πολιτικών. Γι' αυτό είναι ζωτικής σημασίας τα έθνη της Καραϊβικής, όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, τα Μπαρμπάντος και άλλα, να χρησιμοποιήσουν την πλατφόρμα τους για να απαιτήσουν ισορροπία, διαφάνεια και χάραξη πολιτικής με βάση την επιστήμη.

Γιατί αυτό έχει σημασία

Χώρες όπως η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νέα Ζηλανδία και η Ιαπωνία αποτελούν απόδειξη ότι η υποστήριξη της πρόσβασης σε ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις νικοτίνης μπορεί να μειώσει δραματικά το κάπνισμα:

• Το ποσοστό καπνίσματος στη Σουηδία είναι κάτω από 6%—το χαμηλότερο στον κόσμο—χάρη στο snus, τα φακελάκια νικοτίνης και το άτμισμα.
• Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει μειώσει το κάπνισμα στο μισό από το 2012 μέσω τολμηρών εκστρατειών δημόσιας υγείας και πρόσβασης σε εναλλακτικές λύσεις.
• Η Ιαπωνία μείωσε τις πωλήσεις τσιγάρων στο μισό ρυθμίζοντας τα προϊόντα που θερμαίνονται και όχι καίγονται.
• Η Νέα Ζηλανδία έχει μειώσει το κάπνισμα κατά 50% σε μόλις πέντε χρόνια προωθώντας το άτμισμα —ειδικά σε υποεξυπηρετούμενες κοινότητες.

Ωστόσο, στην COP11, ορισμένα Μέρη και η Γραμματεία της Σύμβασης θα προσπαθήσουν για άλλη μια φορά να αγνοήσουν αυτές τις ιστορίες επιτυχίας και να πιέσουν για απαγορεύσεις, περιορισμούς στις γεύσεις, αυξήσεις φόρων και τιμωρητικά μέτρα στα ίδια τα εργαλεία που βοηθούν τους καπνιστές να διακόψουν το κάπνισμα. Γι' αυτό όλες οι χώρες που υποστηρίζουν τη χάραξη πολιτικής βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων πρέπει να κάνουν τη φωνή τους να ακουστεί, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους.

Μια Παγκόσμια Ευκαιρία Ηγεσίας

Το μέλλον του παγκόσμιου ελέγχου του καπνού δεν θα πρέπει να υπαγορεύεται από τους πιο δυναμικούς δωρητές ή τις μεγαλύτερες χώρες. Θα πρέπει να διαμορφώνεται από γεγονότα, συμπόνια και θάρρος.

Για χώρες όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, τα Μπαρμπάντος και ο Άγιος Χριστόφορος και Νέβις, η COP11 είναι μια ευκαιρία να ηγηθούν — όχι με βάση την εξουσία, αλλά με βάση τις αρχές.

Όταν τα μικρότερα έθνη μιλούν υπέρ της μείωσης της βλάβης, μιλούν για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.