19 Μαΐου 2025 – Το πρόσφατα δημοσιευμένο σχέδιο διακήρυξης των Ηνωμένων Εθνών για τις μη μεταδοτικές ασθένειες (NCDs) στοχεύει στη μείωση των χρηστών καπνού παγκοσμίως κατά 150 εκατομμύρια έως το 2030 - μείωση 11,5% από το τρέχον 1,3 δισεκατομμύριο. Ενώ αυτή η φιλοδοξία είναι ευπρόσδεκτη, η Παγκόσμια Συμμαχία Ατμιστών (WVA) προειδοποιεί ότι η εξάρτηση της διακήρυξης από τα παραδοσιακά μέτρα ελέγχου του καπνού ενέχει τον κίνδυνο επανάληψης των αποτυχιών του παρελθόντος και απώλειας μιας ιστορικής ευκαιρίας για επιτάχυνση της προόδου μέσω της μείωσης της βλάβης.

Το σχέδιο διακήρυξης προτείνει μια γνωστή δέσμη παρεμβάσεων: υψηλότερη φορολογία του καπνού, γραφικές προειδοποιήσεις για την υγεία και απλή συσκευασία, ολοκληρωμένες απαγορεύσεις διαφήμισης και αυστηρότερη ρύθμιση των ατμιστικών προϊόντων και άλλων ασφαλέστερων εναλλακτικών λύσεων νικοτίνης. Αυτές οι προσεγγίσεις βρίσκονται στο επίκεντρο του παγκόσμιου ελέγχου του καπνού εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, παρά την ευρεία υιοθέτησή τους, τα παγκόσμια ποσοστά καπνίσματος παραμένουν επίμονα υψηλά.

Ο Michael Landl, Διευθυντής της Παγκόσμιας Συμμαχίας Ατμιστών, σχολίασε:

“Το σχέδιο διακήρυξης του ΟΗΕ κινδυνεύει να μην επιτύχει τους στόχους του, επειδή εμμένει σε ξεπερασμένες στρατηγικές. Η υιοθέτηση της μείωσης της βλάβης είναι ο ταχύτερος δρόμος για ένα μέλλον χωρίς καπνό και ο πιο συμπονετικός και αποτελεσματικός. Τα στοιχεία είναι σαφή: ήρθε η ώρα για μια νέα κατεύθυνση.”

Αντί να διπλασιάζονται τα περιοριστικά μέτρα και να στιγματίζονται περαιτέρω οι λιγότερο επιβλαβείς εναλλακτικές λύσεις, ο ΟΗΕ πρέπει να αποδεχτεί τα στοιχεία: η μείωση της βλάβης λειτουργεί, και μάλιστα γρήγορα.

Η Σουηδία αποτελεί το κορυφαίο παράδειγμα στον κόσμο. Κάνοντας ευρύτερα προσβάσιμα ασφαλέστερα προϊόντα νικοτίνης, όπως το snus, τα φακελάκια νικοτίνης και το άτμισμα, και ρυθμίζοντάς τα αναλογικά με τον κίνδυνο που ενέχουν, η Σουηδία μείωσε το ποσοστό καπνίσματος κατά 55% σε μόλις μια δεκαετία. Σήμερα, μόνο 5,3% Σουηδών καπνίζουν - μακράν το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη.

Ο Michael Landl αναφέρει περαιτέρω:

“Η επιτυχία της Σουηδίας είναι σαφές αποτέλεσμα της λογικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης προσέγγισής της στη μείωση της βλάβης. Αντί να δαιμονοποιεί τις λιγότερο επιβλαβείς εναλλακτικές λύσεις, η Σουηδία τις αγκαλιάζει και θεσπίζει κανονισμούς με βάση τον κίνδυνο. Αυτή η προσέγγιση έχει σώσει αμέτρητες ζωές και παρέχει έναν οδικό χάρτη για τον κόσμο.». Ο ΟΗΕ πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα της Σουηδίας εάν θέλει πραγματικά να επιταχύνει την καταπολέμηση του καπνίσματος και των μη μεταδοτικών ασθενειών.”

Το σχέδιο διακήρυξης του ΟΗΕ κινδυνεύει να μην επιτύχει τους στόχους του, επειδή εμμένει σε ξεπερασμένες στρατηγικές. Η υιοθέτηση της μείωσης της βλάβης είναι ο ταχύτερος δρόμος για ένα μέλλον χωρίς καπνό, ο πιο συμπονετικός και αποτελεσματικός. Τα στοιχεία είναι σαφή: ήρθε η ώρα για μια νέα κατεύθυνση.